#historiajednegoeksponatu

 

 

Autka

Julian Kasprzyk

Wrocław 1961-1980

W 2013 roku do zbiorów muzeum trafiła wyjątkowa kolekcja samochodów zakupionych od pana Remigiusza Kasprzyka. Są to pojazdy zaprojektowane i wykonane w zakładzie rzemieślniczym należącym do ojca pana Remigiusza – Juliana Kasprzyka. Był on nie tylko ich producentem, ale również ślusarzem, który zrobił samodzielnie narzędzia do ich wykonania. Samochody te produkowane były w latach 1961-1980 w zakładzie przy ulicy Krzyckiej we Wrocławiu. Wykonane zostały z metalu z elementami tworzywa sztucznego, a następnie pomalowane według oryginalnego wzornictwa, odwzorowującego sposób malowania prawdziwych pojazdów. Dodatkowo pojazdy wyposażone są w mechanizm napędowy. O randze posiadanej przez muzeum kolekcji świadczą również dołączone do samochodów oryginalne, papierowe metki z pieczątką „WZORZEC WYROBU ZATWIERDZONEGO PRZEZ KOMISJĘ OCENY ZABAWEK”.

Jak pisze w liście do Muzeum pan Remigiusz: ”Powstało 6 modeli autek. 4 zostały dopuszczone przez komisję Oceny Zabawek do obrotu państwowego. Są to: autobusik, samochodzik osobowy, samochodzik MO i samochodzik sanitarka I”.

Natomiast pozostałe samochody jak pisze dalej pan Remigiusz: ”Samochodzik z napisem MILICJA nie otrzymał oceny i był sprzedawany wyłącznie w prywatnych sklepach. Autko sanitarka II o kształtach opływowych jest wzorcem modelu na eksport do Mongolii za pośrednictwem przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego „PRODIMEX” Sp. z o.o.”

Dla pana Juliana „autka” miały również bardzo osobisty charakter o czym może świadczyć chociażby fakt, że nr tablicy rejestracyjnej 0205XW, to autentyczna rejestracja jego prywatnego samochodu kupionego w 1969 roku.

W latach 70. XX w. nastąpił rozwój firmy. Zakład funkcjonował na zasadach partnerstwa państwowo-prywatnego i zatrudniał 50 pracowników co było maksymalnym pułapem dla zakładów rzemieślniczych. Pan Remigiusz wspomina w liście również, że: ”Działalność Juliana Kasprzyka była firmowana przez Rzemieślniczą Spółdzielnię Zaopatrzenia i Zbytu we Wrocławiu przy pl. Wolności 7 i Spółdzielcze Przedsiębiorstwo Handlowo Techniczne REMEX w Warszawie przy ul. Brackiej 11.” To właśnie dzięki wsparciu tych organizacji pan Julian mógł się skupić na konstruowaniu zabawek i ich produkcji.

Część przedstawionych samochodów można zobaczyć na wystawie „Zatkało kakao? Kreatywny przemysł zabawkarski i dzieciństwo PRL-u”.

Opracowanie: Anna Zachariasz

Fotogaleria na FB

Źródła:

Muzeum Zabawek i Zabawy

 

 

Chłopczyk z drewna „Pinokio”

Krzysztof Jachymowski

Fałków, 1996 r.

Chłopczyk z drewna „Pinokio” został zgłoszony przez Krzysztofa Jachymowskiego w 1996 roku do organizowanego przez Muzeum Zabawkarstwa w Kielcach II Ogólnopolskiego Konkursu na Zabawkę Ludową. W tym samym roku drewniany pajacyk wraz z trzema innymi pokonkursowymi zabawkami twórcy: karuzelą, konikami z wozem i kogucikiem-klepakiem został zakupiony do zbiorów muzeum. Mierzący 40 cm  drewniany chłopczyk posiada namalowaną czarną czuprynę, okrągłe chabrowe oczy zezujące na długi walcowaty nos. Wycięte, pomalowane na czerwono usta z zaznaczonymi białymi zębami, układają się w szelmowski uśmiech. Pinokio ubrany jest w bawełniane, chabrowe ogrodniczki, a strój uzupełnia czarno-biała mucha. Ręce i nogi pajacyka są ruchome w stawach, łączone ze sobą za pomocą drewnianych kołeczków. Na nogach znajdują się duże, grubo ciosane buty w kolorze brązowym. Drewniany chłopczyk potrafi stać, siedzieć, zrobić wykrok i półprzysiad.

Krzysztof Jachymowski urodzony w 1961 roku, pochodzący z Fałkowa twórca ludowy rzeźbi w drewnie od 1984 roku. Zainteresowania świętokrzyskiego artysty oscylują wokół zagadnień związanych z tematyką świecką i sakralną. Przeważającą część jego prac stanowią rzeźby pojedyncze lub kompozycje wielofiguralne, barwnie polichromowane w folklorystycznej stylizacji ilustrujące codzienne prace domowe i gospodarskie, zwyczaje i obrzędy związane ze świętami, sceny biblijne, pasyjne, mariologiczne oraz wizerunki świętych. Próba stworzenia przez Krzysztofa Jachymowskiego własnej interpretacji legendarnego Pinokia sprawia, że w dorobku artysty jest on rzeźbą wyjątkową. Zadanie nie było łatwe ze względu na fakt, że od momentu opublikowania w 1883 roku przez Carlo Collodiego książki „Le avventure di Pinocchio” pajacyk stał się na przestrzeni lat postacią rozpalającą wyobraźnię nie tylko czytelników, lecz także twórców różnych dziedzin sztuki. Kreowany przez blisko 140 lat wizerunek marionetki ulegał nieustannym zmianom, czego dowodem są zbiory inspirowane najsłynniejszym kłamczuchem zgromadzone przez Muzeum Pinokia we Florencji. Jest on bohaterem seriali, filmów fabularnych, przedstawień teatralnych oraz baśni muzycznych. Wśród młodszej części publiczności szczególnie entuzjastycznie przyjmowane są kolejne adaptacje filmowe o przygodach Pinokia, poczynając od animowanej wersji Disneya z 1940 roku, a kończąc na najnowszej ekranizacji powieści podjętej przez Matteo Garronego w 2019 roku.

Drewnianemu chłopczykowi stworzonemu przez Krzysztofa Jachymowskiego zdecydowanie najbliższe jest złagodzone oblicze pajacyka, jakie przyjęła podczas opracowywania wersji filmowej Walt Disney Productions. Postać wzbudzała sympatię, łączyła w sobie cechy złośliwości i dziecięcej niewinności, a dopełnieniem miłej aparycji był tyrolski strój: Lederhosen i czapka z piórkiem. Krzysztof Jachymowski zmaterializował w kawałku drewna swoje wyobrażenie niegrzecznego włoskiego pajacyka, zachowując przy tym jego urok i zarazem psotny charakter.               

 Oprac. Ewelina Sztuk

Fotogaleria na FB

 

Źródła:

Muzeum Zabawek i Zabawy

http://pik.kielce.pl/kultura-i-sztuka-ludowa/rzezba-tkactwo-i-malarstwo-ludowe/7566-jachymowski-krzysztof.html

https://www.duecappucci. pl/historia-pajacyka-pinokio/

https://zeslownikiem.pl/pinokio-it.php

https://www.filmweb.pl/reviews/recenzja-filmu-Pinokio-23241