Archiwum Muzeum Zabawek i Zabawy

 

 

 

Ryszard Zięzio

1946-2017

W pierwszej odsłonie cyklu „Z pasji do zabawek” przedstawiamy Ryszarda Zięzio (1946-2017), dyrektora Muzeum Zabawkarstwa w latach 1984-2006. „Muzeum Zabawkarstwa było
i jest moją pasją” – tak mówił w 2009 r., z okazji obchodów 30-lecia instytucji.

Z wykształcenia był etnografem. W 1984 Jerzy Strzelec, prezes Krajowego Związku Spółdzielni Zabawkarskich, poszukiwał kandydata na dyrektora muzeum, które w tym czasie stało się samodzielnym „zakładem własnym” KZSZ.

Jak wspominał na łamach „Gazety Wyborczej” w 2009 r.: „zatrudniłem Ryszarda Zięzio, pierwszego prawdziwego dyrektora muzeum”.

Tylko, że było to muzeum bez własnej siedziby. Już pod koniec roku 1985 tymczasowa sala wystawowa w magazynach tytoniowych przy ulicy Zamkowej w Kielcach została zamknięta.

Dyrektor okazał się świetnym organizatorem. Pieniądze na działalność statutową pozyskiwał organizując giełdy i targi zabawkarskie, typowe imprezy handlowe. Tworzył też wystawy objazdowe: w muzeach, domach kultury i różnych instytucjach. W latach 1986-1989 muzeum prowadziło hurtownię i wzorcownię zabawek współczesnych (które później zasiliły zbiory).

Ale głównym celem dyrektora stało się przekształcenie muzeum, raczej Izby Pamięci, jak sam określał, w instytucję organizującą wystawy, z działalnością naukowo-badawczą 
i wydawniczą.

Od 1988 roku sale wystawowe i biura muzealne zagościły w typowym biurowcu, przy ulicy Kościuszki 11 (siedzibie KZSZ), co pozwoliło na zorganizowanie stałych wystaw zabawek. Muzeum cieszyło się wielką popularnością, w sezonie wycieczkowym tłumy dzieci czekały na wejście. Liczne dary uzupełniły zbiory, w tym kolekcję zabawek etnograficznych, także dzięki organizowanym konkursom na zabawkę ludową.

Ryszard Zięzio pracę magisterską „Zabawki, akcesoria, atrybuty (współczesne problemy muzealnictwa zabawkarskiego)” obronił, pracując już w Muzeum Zabawkarstwa. Potrafił skupić wokół instytucji wybitnych naukowców, zajmujących się tematyką zabaw i zabawek, m.in. Jana Bujaka i Ryszarda Kantora. Był autorem wielu tekstów naukowych, często pisywał do czasopisma naukowego „Zabawy i Zabawki”, wydawanego przez muzeum od 1997 roku. Niewielki zespół pracowników zachęcał do podnoszenia kwalifikacji, uczestnictwa w konferencjach naukowych. Organizował wiele imprez promujących zabawy i zabawki, w tym cyklicznie Festiwale Zabawkarskie, w ramach których odbywały się konkursy, wystawy, festyny.

Dwadzieścia lat trwała walka Ryszarda Zięzio o stałą siedzibę z prawdziwego zdarzenia, zakończona w 2004 roku, dzięki przychylności władz miasta, formalnym przekazaniem budynku przy pl. Wolności i rozpoczęciem remontu. 1 czerwca 2006 r. nastąpiło otwarcie muzeum. Ryszard Zięzio przestał być dyrektorem kilka miesięcy wcześniej. Ale nie stracił kontaktu
z Muzeum Zabawek i Zabawy. W 2017 r. stworzył w muzeum wystawę „Życie i twórczość Jana Puka”. Niestety wielu planów nie zdążył zrealizować.

Był człowiekiem zabawy, wraz z przyjaciółmi uczestniczył w życiu kulturalnym Kielc. Obok tekstów naukowych pisywał fraszki i epitafia oraz kolekcjonował kufle do piwa.

Tekst: Anna Myśliwiec